Tuần này, Lời Cảnh Báo tiếp tục cập nhật những vấn đề thời sự được dư luận đặc biệt quan tâm, trong đó có tăng huyết áp ở người trẻ: không thể lơ là, Nguy hại với thói quen ăn uống ‘công nghiệp’.
Tăng huyết áp ở người trẻ: Không thể lơ là
Tăng huyết áp vốn được xem là căn bệnh thường gặp ở người trung niên và cao tuổi. Tuy nhiên, những năm gần đây, căn bệnh này đang có xu hướng trẻ hóa, khi ngày càng nhiều người trẻ phải đối mặt với tình trạng huyết áp cao. Áp lực công việc, thói quen sinh hoạt thiếu khoa học, ít vận động, ăn uống không lành mạnh đang khiến nguy cơ mắc bệnh tăng lên rõ rệt. Đáng lo ngại hơn, nhiều người trẻ vẫn chủ quan, xem nhẹ những dấu hiệu ban đầu của bệnh.
Trong nhịp sống hiện đại, chế độ ăn nhiều muối, chất béo, thói quen thức khuya, căng thẳng kéo dài khiến sức khỏe của người trẻ dần bị bào mòn. Các biểu hiện như đau đầu, chóng mặt, mất ngủ, tim đập nhanh thường xuyên xuất hiện nhưng lại bị nhầm lẫn với stress hay làm việc quá sức. Trong khi đó, đây có thể là những dấu hiệu cảnh báo sớm của tăng huyết áp.
Anh Trần Gia Huy chia sẻ: “Trước đây tôi thường xuyên bị đau đầu nhưng nghĩ do làm việc nhiều nên không để ý. Đến khi khám sức khỏe định kỳ, bác sĩ kết luận tôi bị tăng huyết áp, tôi thực sự bất ngờ vì nghĩ mình còn trẻ”.
Theo ThS.BS Lê Quốc Hưng, tăng huyết áp ở người trẻ thường xuất phát từ hai nhóm nguyên nhân chính. Nhóm thứ nhất là các bệnh lý gây tăng huyết áp thứ phát như bệnh thận (viêm cầu thận, thận đa nang, hẹp động mạch thận) hoặc các rối loạn nội tiết (cường aldosteron, rối loạn tuyến giáp…). Nhóm thứ hai liên quan trực tiếp đến lối sống và chế độ ăn uống, bao gồm việc tiêu thụ nhiều thực phẩm chế biến sẵn, thức ăn nhanh, đồ uống nhiều đường như trà sữa, rượu bia, thuốc lá, cùng với tình trạng ít vận động, căng thẳng kéo dài, thiếu ngủ và béo phì.
Nhiều người trẻ tin rằng sức khỏe của mình đủ tốt để chịu đựng mọi áp lực, do đó ít quan tâm đến việc khám sức khỏe định kỳ hoặc bỏ qua các triệu chứng bất thường. Chính sự chủ quan này khiến bệnh tăng huyết áp khó kiểm soát và tiềm ẩn nhiều nguy cơ nghiêm trọng.
Chị Lê Thị Hạnh chia sẻ: “Tôi từng nghĩ tăng huyết áp không quá nghiêm trọng. Nhưng sau một lần nhập viện vì tai biến nhẹ, tôi mới thực sự sợ và ước gì mình chú ý đến các dấu hiệu sớm hơn”.
Theo ThS.BS CKII Huỳnh Thanh Kiều, tăng huyết áp có thể gây ra nhiều biến chứng nguy hiểm như nhồi máu cơ tim và đột quỵ. Khi huyết áp tăng cao, tim phải hoạt động quá tải, đặc biệt nguy hiểm ở những người đã có xơ vữa động mạch. Đột quỵ có thể xảy ra do vỡ mạch máu não gây xuất huyết não hoặc do huyết áp cao làm bong mảng xơ vữa gây nhồi máu não. Những biến chứng này có thể dẫn đến tử vong hoặc để lại di chứng nặng nề, lâu dài.
Thực tế đã ghi nhận không ít trường hợp người trẻ đột ngột bất tỉnh tại nơi làm việc hoặc khi đang tập thể thao. Điều này cho thấy tăng huyết áp không còn là nguy cơ xa vời mà là mối đe dọa hiện hữu trong đời sống hiện đại.
Tăng huyết áp ở người trẻ thường tiến triển âm thầm, ít triệu chứng rõ ràng, khiến nhiều trường hợp chỉ được phát hiện khi đã xảy ra biến chứng. Vì vậy, chủ động phòng ngừa, thay đổi lối sống và theo dõi sức khỏe định kỳ là yêu cầu cấp thiết.
Các chuyên gia khuyến cáo người trẻ cần xây dựng chế độ ăn lành mạnh, giảm muối, hạn chế thức ăn nhanh và thực phẩm đóng hộp, tăng cường rau xanh, trái cây và chất xơ. Duy trì vận động thể lực ít nhất 30–45 phút mỗi ngày, tối thiểu 5 ngày mỗi tuần; kiểm soát cân nặng; không hút thuốc, hạn chế rượu bia; giảm căng thẳng bằng các hoạt động như thể dục, yoga, thiền và ngủ đủ giấc. Những bệnh lý nội khoa đi kèm cần được điều trị và kiểm soát tốt.
Chỉ với những thay đổi nhỏ như ngủ đủ giấc, ăn nhạt hơn, vận động thường xuyên, hạn chế rượu bia và kiểm tra huyết áp định kỳ, người trẻ hoàn toàn có thể phòng ngừa và kiểm soát tăng huyết áp từ sớm. Quan trọng nhất là không xem nhẹ những dấu hiệu ban đầu của cơ thể, bởi chăm sóc sức khỏe không chỉ là bảo vệ bản thân mà còn là gìn giữ hạnh phúc của gia đình.
Clip Tăng huyết áp ở người trẻ: Không thể lơ là:
https://youtu.be/31mMYBAzLfo?si=JW_OJyFGtKY5aYfK
Nguy hại từ thói quen ăn uống “công nghiệp”
Ăn nhanh, uống tiện, tiết kiệm thời gian đang trở thành lựa chọn phổ biến trong đời sống hiện đại. Tuy nhiên, ít ai nhận ra rằng chính những bữa ăn công nghiệp tưởng chừng vô hại ấy lại âm thầm gây tổn hại sức khỏe, thậm chí làm gia tăng nguy cơ ung thư.
Thực phẩm chế biến sẵn, đồ ăn nhanh, nước ngọt có gas tuy tiện lợi và rẻ tiền nhưng lại chứa nhiều chất bảo quản, phụ gia, dầu chiên tái sử dụng và hóa chất. Việc tiêu thụ thường xuyên những thực phẩm này có thể dẫn đến viêm mạn tính, tổn thương tế bào và làm tăng nguy cơ mắc các bệnh lý nguy hiểm.
Anh N.V.H chia sẻ: “Do làm việc theo ca, tôi thường xuyên ăn đồ hộp, mì gói và uống nước ngọt để tỉnh táo. Khi phát hiện bị ung thư dạ dày, bác sĩ cho biết thói quen ăn uống là một yếu tố nguy cơ, lúc đó tôi mới thực sự giật mình”.
Theo TS.BS Lê Tấn Đạt, thực phẩm chế biến sẵn thường giàu năng lượng nhưng nghèo vitamin và vi chất. Việc sử dụng lâu dài có thể dẫn đến mệt mỏi, rối loạn chuyển hóa, béo phì, rối loạn lipid máu và làm tăng nguy cơ ung thư có nguồn gốc chuyển hóa.
Các chuyên gia khuyến cáo nên ưu tiên thực phẩm tươi sống, rau xanh, trái cây; lựa chọn tinh bột lành mạnh như gạo lứt, khoai lang; uống nước lọc, nước ép tự nhiên; hạn chế đồ uống có cồn và nhiều đường. Phương pháp chế biến nên ưu tiên luộc, hấp, áp chảo, kho nhạt; hạn chế chiên rán nhiều lần. Việc tự nấu ăn tại nhà và tập thói quen đọc nhãn sản phẩm cũng là cách bảo vệ sức khỏe hiệu quả.
Ung thư không phải lúc nào cũng đến từ những nguyên nhân xa vời mà đôi khi bắt nguồn từ chính những thói quen sinh hoạt hằng ngày. Thay đổi thói quen ăn uống, dù chỉ bằng những lựa chọn nhỏ mỗi ngày, sẽ góp phần tạo nên hàng rào bảo vệ sức khỏe – tài sản quý giá nhất của mỗi con người.
Clip Nguy hại từ thói quen ăn uống “công nghiệp”:
https://youtu.be/47BlZT0S7ds?si=URgIYp6j8icV3owg
Lời Cảnh Báo là một chương trình mang đầy tính thời sự. Bên cạnh việc phản ánh những vấn đề đang được xã hội quan tâm. Lời Cảnh Báo còn cung cấp cho người dân nhiều kiến thức bổ ích về những vấn đề khác nhau trong cuộc sống như: kinh tế, sức khỏe, giáo dục, an ninh, trật tự, xã hội…
Lời Cảnh Báo được phát sóng vào lúc 19h50 Thứ Hai và Thứ Tư hàng tuần trên kênh THVL1. Chương trình do Báo và phát thanh, truyền hình Vĩnh Long phối hợp Jet Studio thực hiện.
Gia Anh
