Nếu thành công là mục tiêu của đời người, vậy điều gì sẽ xảy ra sau khi ta đã đạt đến mọi đỉnh cao của thành công?
Giá trị cuộc đời không phải thành công mà là ý nghĩa
Xuất thân từ một ngôi làng nghèo ở Áo, Arnold Schwarzenegger là minh chứng sống động cho giấc mơ “vượt khó”, khi ông lần lượt trở thành nhà vô địch thể hình thế giới, ngôi sao điện ảnh hàng đầu Hollywood, doanh nhân thành đạt, nhà từ thiện, tác giả sách bán chạy và thống đốc thứ 38 của bang California. Nhưng nghịch lý thay, khi đã đi qua gần hết những thước đo mà xã hội cho là thành công, Arnold mới nhận ra được ý nghĩa thật sự của cuộc đời mình không nằm ở những danh hiệu hay tiền bạc, mà là được sống như một người có ích và lan truyền niềm cảm hứng đến những người khác.
“Sống có ích” (tựa gốc: Be useful) vừa là tự truyện, vừa là cuốn cẩm nang phát triển bản thân mà Arnold Schwarzenegger đã đúc kết được ở “hồi thứ tư” của cuộc đời – sau khi kết thúc nhiệm kỳ thống đốc, đồng thời trải qua những đổ vỡ sâu sắc trong đời sống cá nhân.
Ở thời điểm không còn quyền lực để dựa vào, cũng không còn những ánh hào quang bao phủ, Arnold cuối cùng mới hiểu thành công không phải là đích đến cuối cùng của đời người. Khi không còn mục tiêu để hướng đến, thành công rất dễ chuyển hóa thành sự mệt mỏi, cô lập và cảm giác vô dụng. Từ trải nghiệm đó, ông đặt ra một câu hỏi then chốt: nếu giá trị đời người chỉ được đo bằng việc thành công, thì sau khi đã chạm đến thành công, con người sẽ dựa vào đâu để tiếp tục sống?
Trọng tâm cuốn sách của Arnold Schwarzenegger xoay quanh khái niệm “sống có ích” – không phải là trở nên vĩ đại trong mắt người khác, mà là sống có mục đích, có trách nhiệm với bản thân và cộng đồng. Đây là lời khuyên mà cha ông đã để lại, đồng thời cũng là kim chỉ nam cho Arnold Schwarzenegger trên mọi khúc quanh của cuộc đời, giúp ông vực dậy trong những giai đoạn tăm tối nhất, kể cả khi sự nghiệp chính trị lung lay và gia đình tan vỡ.
Arnold Schwarzenegger nhìn nhận: “Cuộc đời không phải là một buổi tổng duyệt trước khi trình diễn, không phải là một khóa tập huấn hay đào tạo, mà là thực tế. Bạn chỉ sống duy nhất một lần. Vì vậy, hãy hình dung ra cuộc đời mà bạn muốn một cách rõ ràng rồi biến nó thành hiện thực”.
7 nguyên tắc giúp bạn sống có ích
Cấu trúc xã hội hiện nay đang thúc đẩy con người so sánh, cạnh tranh để thấy mình có giá trị. Trong bối cảnh đó, việc cảm thấy “mình không đủ tốt”, “không đủ giỏi” gần như là điều không tránh khỏi. Nhưng khi Arnold nhìn lại toàn bộ cuộc đời mình, ông nhận ra rằng, thứ đã giúp ông từ cậu bé lớn lên trong một ngôi làng nghèo ở Áo, đến vận động viên thể hình hàng đầu thế giới, ngôi sao Hollywood, rồi chính trị gia, không phải may mắn hay tài năng bẩm sinh, mà là một bộ nguyên tắc sống nhất quán được nuôi dưỡng suốt nhiều thập kỷ.
7 chương sách “Sống có ích”, cũng đồng thời là 7 nguyên tắc sống của Arnold Schwarzenegger, bao gồm: Có tầm nhìn rõ ràng, Luôn nghĩ lớn, Làm việc cật lực, Quảng bá tầm nhìn của bạn, Thay đổi tư duy, Ngậm miệng lại và mở đầu ra, Ngừng tập trung vào bản thân.
Trong đó, nguyên tắc đầu tiên, và cũng là nền móng của tất cả, là có một tầm nhìn rõ ràng. Arnold cho rằng con người không lạc lối vì thiếu năng lực, mà vì không biết mình đang hướng về đâu. Tầm nhìn, với ông, không phải ước mơ mơ hồ mà là khả năng hình dung cụ thể về con người mình muốn trở thành và cuộc đời mình muốn sống. Từ tầm nhìn đó, kỷ luật và sự chăm chỉ trở thành nguyên tắc tiếp theo. Không có thành tựu bền vững nào được tạo nên dễ dàng, chính quá trình làm việc kiên trì mới rèn luyện ý chí và tạo nền móng cho sự tự tin thật sự.
Arnold cũng nhiều lần bác bỏ huyền thoại “tự thân lập nghiệp” và nhấn mạnh vai trò của việc kết nối trong hành trình phát triển. Ông cho rằng mọi thành công đều gắn với những mối quan hệ tin cậy và sự nâng đỡ lẫn nhau. Song song với đó là sự linh hoạt trong tư duy: biết thay đổi chiến lược khi con đường cũ không còn phù hợp, coi thất bại là dữ liệu để học hỏi chứ không phải sự phủ định bản thân.
Cuối cùng, nguyên tắc thứ bảy – cũng là tinh thần bao trùm toàn bộ cuốn sách – là ngừng tập trung quá mức vào bản thân để sống có ích cho người khác. Arnold cho rằng cảm giác có ích chính là liều thuốc mạnh nhất chống lại sự trống rỗng, tuyệt vọng và mất phương hướng của con người hiện đại. Khi hướng ra ngoài, đóng góp dù nhỏ cho cộng đồng, con người tìm lại được lý do để sống và tiếp tục hành động. Với đó mới là thước đo bền vững nhất của một đời người.
“Sống có ích” vì thế không thúc giục độc giả phải trở nên vĩ đại hay xuất chúng, mà hướng họ quay về câu hỏi căn bản: “Tôi là ai? Và tôi mong muốn cuộc sống của mình diễn ra như thế nào?” Từ câu hỏi ấy, Arnold dẫn dắt chúng ta đi từ tầm nhìn bao quát đến những bước cụ thể, từ mục tiêu lớn đến những hành động nhỏ mỗi ngày – những thứ đủ thực tế để bất kỳ ai cũng có thể bắt đầu.
Bên cạnh đó, Arnold cũng không né tránh thất bại. Ngược lại, ông xem thất bại là phần không thể thiếu của hành trình trưởng thành. Từ những bộ phim không thành công, những lần bị công chúng quay lưng, cho đến sai lầm cá nhân khiến ông đánh mất niềm tin của những người thân yêu nhất – tất cả đều được nhắc đến với thái độ thẳng thắn và trung thực. Arnold Schwarzenegger nhấn mạnh: “Chúng ta không thể thay đổi điểm xuất phát, nhưng chúng ta có thể chọn con đường mình sẽ đi từ điểm xuất phát đó”.
Suy cho cùng, nếu xem thành công là đích đến tối thượng, đời người sớm hay muộn cũng rơi vào trạng thái cạn kiệt ý nghĩa. Nhưng nếu thành công được hiểu như công cụ để sống có ích hơn, thì ngay cả khi đã chạm tới đỉnh cao, con người vẫn còn không gian để tiếp tục trưởng thành, gắn kết và hiện diện một cách có giá trị trong thế giới này.
* Về tác giả:
Arnold Schwarzenegger sinh năm 1947 tại Thal, Áo. Ông được biết đến trên toàn thế giới qua nhiều vai trò: nhà vô địch thể hình thế giới, ngôi sao Hollywood, thống đốc bang, doanh nhân, nhà hoạt động môi trường, nhà từ thiện và tác giả sách bán chạy.
Năm 20 tuổi, Schwarzenegger đã thống trị làng thể hình chuyên nghiệp và trở thành người trẻ nhất từng giành danh hiệu Mr. Universe. Ông di cư đến Mỹ vào năm 1968, tiếp tục giành thêm 5 danh hiệu Mr. Universe và 7 danh hiệu Mr. Olympia trước khi giải nghệ để theo đuổi sự nghiệp diễn xuất.
Năm 1984, Schwarzenegger bùng nổ trên màn ảnh với vai diễn để đời trong phim The Terminator (Kẻ hủy diệt) của đạo diễn James Cameron. Đến nay, các bộ phim ông từng tham gia đã thu về hơn 3 tỷ đô-la trên toàn thế giới.
Năm 2003, Schwarzenegger trở thành thống đốc thứ 38 của bang California, Mỹ, thông qua một cuộc bầu cử mang tính lịch sử. Trong vai trò lãnh đạo, ông đã mở ra một kỷ nguyên đổi mới vượt trội và phát triển bền vững cho bang California.
Arnold Schwarzenegger là một biểu tượng toàn cầu, một người khổng lồ của đời sống công chúng, thể thao và giải trí.
Gia Huy
