Đạo diễn Nguyễn Bảo Hoàng là gương mặt tiêu biểu của thế hệ trẻ theo đuổi con đường sáng tạo gắn liền với đào tạo và nghiên cứu nghệ thuật. Anh là đạo diễn trẻ Việt Nam đầu tiên nhận học bổng toàn phần tại Học viện Kịch nghệ Trung ương Trung Quốc, một trong những cơ sở đào tạo tài năng hàng đầu châu Á về lĩnh vực sân khấu và điện ảnh.
Trong bối cảnh sân khấu học đường đang đứng trước yêu cầu đổi mới để thích ứng với thị hiếu và tâm thế tiếp nhận của khán giả trẻ, vừa qua tại sân khấu lầu 1 – Trường Đại học Sân khấu – Điện ảnh TP.HCM, các vở diễn đã trở thành không gian đối thoại có chiều sâu giữa lịch sử và hiện tại. Chuỗi các trích đoạn kịch sử do sinh viên của trường biểu diễn không chỉ vượt ra ngoài phạm vi của các bài tập học phần, mà còn đặt ra một cách tiếp cận mới đối với việc giảng dạy và thực hành kịch lịch sử trong môi trường đào tạo nghệ thuật.
Các vở diễn như “Gió nổi thành Đông”, “Công lý không gục ngã” (kịch bản Lê Chí Trung), cùng những tác phẩm do đạo diễn – biên kịch Nguyễn Bảo Hoàng chắp bút và dàn dựng như “Máu thắm hoàng đài”, “Hắc Ảnh”, “Hình nhân chi tử” đã cho thấy nỗ lực làm mới kịch lịch sử Việt Nam theo hướng vừa tôn trọng nền tảng lịch sử, vừa vận dụng ngôn ngữ sân khấu đương đại, qua đó góp phần định hình một tinh thần sáng tạo nghiêm cẩn và có trách nhiệm trong đào tạo nghệ thuật hôm nay.
Điểm nổi bật của các vở diễn không nằm ở quy mô dàn dựng, mà ở cách lịch sử được tiếp cận như một câu chuyện của con người. Lịch sử không còn là những mốc thời gian hay nhân vật mang tính minh họa, mà hiện lên với đầy đủ khát vọng, bi kịch, lý tưởng và những lựa chọn mang tính sinh tử. Chính cách kể chuyện giàu kịch tính, nhân văn và gần gũi ấy đã giúp các vở diễn chạm tới cảm xúc của khán giả trẻ, đối tượng vốn được cho là “khó tiếp cận” với kịch lịch sử.
Đến tham dự buổi diễn, NSƯT – đạo diễn Phạm Huy Thục, nguyên phó hiệu trưởng trường đại học Sân khấu Điện ảnh TP.HCM cho rằng lịch sử Việt Nam chưa bao giờ cũ, chỉ có cách kể lịch sử là cần được làm mới và được tiếp cận bằng những ngôn ngữ biểu đạt phù hợp với tâm thế và cảm quan thẩm mỹ của thế hệ hôm nay.
Ở góc độ đào tạo, đạo diễn Nguyễn Bảo Hoàng đánh giá cao vai trò của kịch lịch sử trong việc hình thành tư duy và bản lĩnh nghề nghiệp cho sinh viên nghệ thuật. Lịch sử, trong trường hợp này, trở thành nền tảng để sinh viên nhận thức rõ hơn về cội nguồn, bản sắc và trách nhiệm xã hội của người nghệ sĩ. Có thể thấy, trong các kịch bản do đạo diễn Nguyễn Bảo Hoàng chắp bút, lịch sử được soi chiếu từ những xung đột nội tâm, những câu hỏi về quyền lực, số phận và trách nhiệm cá nhân trước dòng chảy thời đại. Nhân vật lịch sử không còn đứng trên bục cao của sự tôn vinh một chiều, mà được đặt vào những tình huống buộc họ phải lựa chọn, phải trả giá và phải đối diện với chính mình. Thông qua sân khấu, lịch sử không còn là kiến thức được tiếp nhận thụ động, mà là trải nghiệm cảm xúc, là quá trình đối thoại giữa thế hệ hôm nay với quá khứ của cha ông.
Buổi diễn nghiêm túc và chỉn chu với các trích đoạn kịch lịch sử Việt Nam của sinh viên Trường Đại học Sân khấu – Điện ảnh vừa qua cho thấy một tín hiệu tích cực, rằng lịch sử Việt Nam hoàn toàn có thể trở thành nguồn cảm hứng mạnh mẽ trong đào tạo và sáng tạo nghệ thuật, nếu được tiếp cận bằng tư duy mới và tinh thần trách nhiệm. Được biết gần đây, đạo diễn Nguyễn Bảo Hoàng cũng đã viết và dựng thành công vở diễn lịch sử về đề tài người nông dân Nam bộ nổi dậy đấu tranh với tên gọi “Tử chiến đồng Nọc Nạng” gây được ấn tượng tốt trong lòng khán giả.
Nhật Trường
