Giữa nhịp sống hiện đại của Hà Nội, những câu hò, điệu lý xứ Huế vang lên trong không gian nghệ thuật Thương Ca Vọng Huế đã mở ra một hành trình cảm nhận di sản bằng cách gần gũi và giàu cảm xúc hơn. Không chỉ là một đêm biểu diễn nghệ thuật, chương trình còn cho thấy nỗ lực của người trẻ trong việc đưa Ca Huế bước ra khỏi không gian bảo tồn để hiện diện trong đời sống đương đại.
Mang âm sắc cố đô đến với Hà Nội
Diễn ra vào tối ngày 9/5, Thương Ca Vọng Huế – chương trình nghệ thuật do Vân Ca Team – nhóm sinh viên lớp BC13B, Khoa Viết văn – Báo chí (Đại học Văn hóa Hà Nội) tổ chức không chỉ là một buổi biểu diễn nghệ thuật, mà còn là lời khẳng định mạnh mẽ của thế hệ trẻ về sức sống mãnh liệt của di sản trong dòng chảy đương đại.
Trong không gian thính phòng được đầy trang nhã và gần gũi, chương trình đã tái hiện lại vẻ đẹp của Ca Huế với các tiết mục đặc sắc. Không chỉ dừng lại ở việc thưởng thức các tiết mục kinh điển truyền thống, chương trình còn mang đến hướng đến trải nghiệm kết hợp giữa âm nhạc truyền thống với đương đại.
Điểm đặc biệt của chương trình nằm ở việc khán giả không chỉ thưởng thức mà còn trực tiếp tham gia trải nghiệm nghệ thuật gõ chén – một nét sinh hoạt dân gian độc đáo của người Huế. Những tiếng gõ mộc mạc nhưng giàu tính kết nối đã xóa nhòa khoảng cách giữa nghệ sĩ và người xem.
Không dừng lại ở biểu diễn, chương trình còn kết hợp hình thức talkshow nhằm “giải mã” các giá trị của Ca Huế với khán giả trẻ. Cách tiếp cận này giúp công chúng cảm nhận di sản bằng góc nhìn gần gũi hơn thay vì chỉ tiếp nhận theo lối thưởng thức truyền thống.
Bên cạnh những tiết mục mang màu sắc nguyên bản, Thương Ca Vọng Huế còn tạo điểm nhấn với sự kết hợp giữa truyền thống và đương đại. Sự xuất hiện của NSƯT Diệu Hương cùng rapper Tùng GB trong bản mashup “Tình em bến đợi” đã mang đến một sắc thái mới cho Ca Huế. Rapper Tùng GB cũng trình diễn sáng tác riêng “Âm sắc cố đô”, góp phần tạo nên nhịp cầu kết nối giữa âm nhạc truyền thống và hơi thở hiện đại.
Hành trình của những người trẻ học cách lắng nghe di sản
Chia sẻ về lý do lựa chọn lựa chọn Ca Huế thực hiện dự án, Tú Quyên – Trưởng Ban tổ chức chương trình Thương Ca Vọng Huế cho biết: “Nhiều người hỏi vì sao chúng em lại chọn Ca Huế giữa lòng Hà Nội – một nơi vốn là cái nôi của rất nhiều loại hình nghệ thuật đặc sắc khác? Thực tế, trong ekip chỉ có duy nhất một thành viên là người Huế, còn lại đều đến từ nhiều vùng miền khác nhau. Nhưng chính điều đó lại khiến chúng em khao khát thực hiện chương trình này hơn. Chúng em nhận ra rằng văn hóa không thuộc riêng một vùng đất nào. Khi một giá trị đủ đẹp, đủ sâu sắc, nó sẽ tự có khả năng chạm tới trái tim của bất cứ ai.”
Ban đầu, nhóm từng cân nhắc nhiều loại hình nghệ thuật dân gian ở miền Bắc. Tuy nhiên, sau quá trình tìm hiểu, các thành viên nhận ra đây đều là những đề tài đã được khai thác khá nhiều. Chính đề xuất của thành viên duy nhất là người Huế trong nhóm đã mở ra hướng đi mới cho chương trình.
“Từ lúc bắt đầu thực hiện chương trình, chúng mình không thực sự hiểu Ca Huế là gì. Nhưng trong quá trình tìm hiểu, làm việc và gặp gỡ các cô chú nghệ sĩ gắn bó nhiều năm với Ca Huế, chúng mình dần hiểu hơn và rồi yêu loại hình nghệ thuật này lúc nào không biết.” – Bạn Tú Quyên – Trưởng ban tổ chức bày tỏ.
Để thực hiện chương trình, các thành viên Vân Ca Team đã dành nhiều thời gian tìm hiểu tư liệu, xây dựng nội dung và kết nối với các nghệ sĩ gắn bó lâu năm với Ca Huế. Với họ, đây không chỉ là quá trình tổ chức một sự kiện nghệ thuật mà còn là hành trình tiếp xúc trực tiếp với di sản văn hóa truyền thống.
Theo Tiến sĩ, MC/BTV Trịnh Lê Anh – giảng viên hướng dẫn bộ môn “Tổ chức sự kiện”, điều đáng quý nhất của chương trình nằm ở việc sinh viên đã đưa Ca Huế nguyên gốc ra biểu diễn giữa lòng Hà Nội: “Chúng ta nghe Ca Huế ở Huế thì nhiều rồi, nhưng để mời những nghệ nhân, nghệ sĩ từ Huế ra Hà Nội biểu diễn Ca Huế nguyên gốc cho khán giả thưởng thức là điều rất đáng quý.”
Ông cho rằng, chính sự chủ động tiếp cận và sáng tạo của người trẻ sẽ là yếu tố quan trọng để nghệ thuật truyền thống tiếp tục sống trong đời sống hiện đại.
Đưa Ca Huế bước ra khỏi khoảng cách của sự “khó nghe”
Ca Huế từ lâu được xem là loại hình nghệ thuật trình diễn dân gian đặc sắc, kết hợp giữa âm nhạc dân gian và nhạc cung đình. Tuy nhiên, trong dòng chảy âm nhạc hiện đại, các thể loại như Pop, EDM hay Hip-hop đang chiếm phần lớn không gian giải trí của người trẻ, khiến những loại hình nghệ thuật bác học như Ca Huế dần trở nên xa cách.
Chính vì vậy, các thanh viên trong Vân Ca Team muốn không cách tổ chức biểu diễn đơn thuần mà hướng đến xây dựng một không gian nghệ thuật gần gũi, nơi khán giả có thể cảm nhận Ca Huế bằng cảm xúc thay vì khoảng cách. Khác với những buổi diễn Ca Huế thính phòng truyền thống, Thương Ca Vọng Huế được thiết kế như một hành trình trải nghiệm đa giác quan. Khán giả được trải nghiệm từ không gian triển lãm, biểu diễn nghệ thuật kết hợp talkshow giải mã và trải nghiệm giao lưu cùng nghệ sĩ. Đây được xem là điểm nhấn giúp công chúng tiếp cận di sản bằng góc nhìn gần gũi hơn thay vì chỉ thưởng thức theo cách truyền thống.
Bên cạnh các tiết mục nguyên bản là phần trò chuyện, giao lưu cùng nghệ sĩ nhằm giúp người xem hiểu hơn về chiều sâu văn hóa phía sau từng làn điệu. Cuộc hội ngộ của 15 nghệ nhân, ca nhân đến từ CLB Ca Huế Thính Phòng do nhà thơ Võ Quê làm chủ nhiệm cùng sự góp mặt của NSƯT Diệu Hương và rapper Tùng GB đã tạo nên diện mạo vừa cổ kính vừa tươi mới cho chương trình.
Không chỉ mang giá trị thưởng thức nghệ thuật, chương trình còn truyền tải những bài học về văn hóa và di sản theo cách tự nhiên, dễ tiếp cận. Những hàng ghế kín khán giả cùng sự chăm chú theo dõi trong suốt đêm diễn đã trở thành minh chứng cho sức sống của Ca Huế khi được đặt đúng vị trí trong lòng công chúng trẻ.
Để di sản không chỉ nằm trong ký ức
Thương Ca Vọng Huế không đơn thuần dừng lại ở một dự án kết thúc học phần. Việc một nhóm sinh viên báo chí tổ chức một chương trình nghệ thuật dân gian chuyên nghiệp không chỉ là hoạt động học thuật, mà còn mang ý nghĩa đưa di sản đến gần hơn với công chúng trẻ. Thương Ca Vọng Huế cho thấy khi người trẻ tiếp cận và kể lại văn hóa truyền thống bằng ngôn ngữ của chính thế hệ mình, di sản sẽ không còn xa cách hay “khó nghe”, mà có thể hiện diện gần gũi trong đời sống hôm nay.
Thông qua những làn điệu Ca Huế nguyên bản, các hoạt động giao lưu, trải nghiệm và sự kết hợp với yếu tố hiện đại, chương trình đã mở ra một cách tiếp cận mới với di sản, giúp công chúng Thủ đô hiểu và cảm nhận rõ hơn vẻ đẹp của Ca Huế.
Khép lại đêm diễn, dư âm của tiếng đàn, câu hò và những tràng pháo tay vẫn còn đọng lại. Đó không chỉ là sự yêu mến dành cho các nghệ sĩ, mà còn là sự ghi nhận cho hành trình đưa Ca Huế đến gần hơn với người trẻ Hà Nội của Vân Ca Team.
Thương Ca Vọng Huế có thể khép lại sau một đêm diễn, nhưng hành trình đưa di sản đến với công chúng vẫn sẽ tiếp tục, khi tình yêu dành cho văn hóa truyền thống được đánh thức và lan tỏa bằng chính sự tiếp nối của thế hệ trẻ.
TGGT
